مقدمه: ایمن سازی مادران برعلیه عفونت های خاص در ایام بارداری سبب ایجاد ایمنی شیرخوار در مقابل کسب آن عفونت ها می شود.هدف : سنجش وضعیت ایمنی ضددیفتری و کزاز جفت های مادر و کودک 2 ماهه مراجعه کننده برای انجام واکسیناسیون مرسوم کشوری و نقش ایمن سازی ضددیفتری-کزاز دوران بارداری مادر برآن، ارزیابی نقش واکسیناسیون مادر بر توان ایمنی زایی واکسن حاوی توکسیوئید دیفتری-کزاز در شیرخواران و تعیین نسبت مادرانی که برنامه ملی واکسیناسیون دوران بارداری را رعایت نکرده اند.مواد و روش ها : از 110 جفت مادر و کودک 2 ماهه به ظاهر سالم آنها، قبل ازدریافت اولین دوز واکسن دیفتری، کزاز و سیاه سرفه "DTwP" و نیز از کودکان 8-4 هفته پس از تجویز سومین دوز واکسن، نمونه خون تهیه و تیتر آنتی بادی های ضددیفتری و ضدکزاز با روش ELISA کمی اندازه گیری شد. سابقه واکسیناسیون ضد دیفتری - کزاز مادران (dT) در دوران بارداری ثبت و بر اساس آن مادران و کودکان آنان به دو گروه واکسن مثبت و واکسن منفی تقسیم شدند. میانگین تیتر آنتی بادی های ضدکزاز و دیفتری در دو گروه از مادران و شیرخواران 2 ماهه آنان محاسبه و با روش آماری Paired t-test مقایسه شد و همچنین میانگین تیتر آنتی بادی های حاصل از تجویز 3 دوز واکسن دو گروه از کودکان اندازه گیری و با روش آماری فوق مقایسه شد.نتایج : تعداد 22 نفر(%20) از 110 مادر دردوران بارداری واکسینه نشده بودند. تمام مادران واکسینه شده بر علیه دیفتری و کزاز ایمنی سرمی داشتند ولی از 22 مادر واکسینه نشده تعداد 6 مادر (27.2%) به دیفتری و 1 نفر (4.5%) به کزاز حساس بودند. در بررسی وضعیت ایمنی شیرخواران 2 ماهه، نسبت افراد ایمن بر علیه دیفتری و کزاز در گروه کودکان متولد شده از مادران واکسینه شده به طور معنی داری بیش از کودکان گروه دیگر بوده است.میانگین تیتر آنتی بادی های ضددیفتری و کزاز در مادران واکسینه شده و شیرخواران 2 ماهه آنان به طور معنی داری بیشتر از گروه واکسینه نشده بوده است. میانگین تیترآنتی بادی بر علیه دیفتری در مادران واکسینه شده و شیرخواران در مقابل مادران واکسینه نشده و کودکان آنان به ترتیب: 0.78 (SD 0.26) IU/ml در مقابل p=0.000, 0.31 (SD 0.18) و 0.50 (SD 0.33) در مقابل p=0.000, 0.17 (SD 0.15) و بر علیه کزاز به ترتیب 1.95 (SD 1.23) در مقابل p=0.000, 0.51 (SD 0.45) و 1.16 (SD 1.23) در مقابل p=0.000, 0.31 (SD 0.25) بوده است.تمام کودکان پس از دریافت 3 دوز واکسن DTwP ایمنی کامل بر علیه عفونت های فوق کسب کرده و آنتی بادی مادری، مهاری بر پاسخ ایمنی آنان نداشته است.نتیجه گیری: بر اساس نتایج مطالعه حاضر، به دلیل عدم کفایت پوشش کافی واکسیناسیون dT در دوران بارداری، کوشش بیشتر برای ارتقای سطح پوشش واکسیناسیون برای حفاظت مناسب تر مادران و شیرخواران توصیه می شود. همچنین اجزای توکسوئید دیفتری و کزاز موجود در واکسن DTwP مصرفی کشور از توان ایمنی زایی بسیار مناسبی برخوردار بوده و آنتی بادی مادری اثر مهاری در پاسخ ایمنی شیرخوار به واکسن DTwP نداشته است.